Praca ze zwierzętami gospodarskimi to nie tylko codzienne obowiązki, ale także duża odpowiedzialność i realne wyzwania związane z bezpieczeństwem. Stały kontakt z bydłem, trzodą chlewną, drobiem czy owcami wymaga znajomości oraz przestrzegania zasad higieny i ochrony zdrowia. Właściwe postępowanie pozwala nie tylko ograniczyć ryzyko urazów
i chorób, lecz także zapewnić dobrostan zwierząt i komfort pracy człowieka.

Higiena osobista

Podstawową zasadą jest dbanie o higienę osobistą oraz właściwe postępowanie na terenie gospodarstwa rolnego. Osoby mające codzienny kontakt ze zwierzętami powinny stosować odpowiednią odzież roboczą, taką jak kombinezony, fartuchy, rękawice ochronne
oraz obuwie robocze. Odzież ta powinna być używana wyłącznie w miejscu pracy, aby ograniczyć ryzyko przenoszenia zanieczyszczeń i drobnoustrojów. Po zakończeniu pracy niezbędne jest dokładne mycie rąk wodą z mydłem, a w razie potrzeby również ich dezynfekcja. Zabrania się spożywania posiłków i napojów w pomieszczeniach inwentarskich.

Czystość pomieszczeń i sprzętu

Czystość pomieszczeń oraz sprzętu stanowi jeden z kluczowych elementów prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Utrzymanie porządku w oborach, chlewniach i kurnikach ma bezpośredni wpływ na zdrowie zwierząt oraz bezpieczeństwo osób pracujących przy ich obsłudze. Regularne sprzątanie, systematyczne usuwanie odchodów oraz częsta wymiana ściółki skutecznie ograniczają rozwój bakterii, grzybów i pasożytów, które mogą wywoływać choroby zakaźne.

Sprzęt używany do karmienia, pojenia i dojenia zwierząt powinien być systematycznie czyszczony i dezynfekowany, aby zapobiegać skażeniu paszy, wody oraz produktów pochodzenia zwierzęcego. Należy również pamiętać, aby narzędzia i środki czystości przechowywać w wyznaczonych miejscach, z dala od zwierząt i pasz.

Bezpieczeństwo pracy ze zwierzętami

Zwierzęta rolnicze, mimo udomowienia, mogą zachowywać się nieprzewidywalnie, zwłaszcza w sytuacjach stresowych. Kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ma spokojne
i bezpieczne  obchodzenie się ze zwierzętami, unikanie gwałtownych ruchów, podnoszenia głosu oraz nagłych bodźców, które mogą wywołać reakcje obronne. Osoby pracujące
w gospodarstwie powinny znać zachowania charakterystyczne dla poszczególnych gatunków, a także umieć rozpoznawać sygnały ostrzegawcze świadczące o stresie
lub agresji. Takie postępowanie poprawi komfort pracy oraz sprzyja zdrowiu i dobrostanowi zwierząt gospodarskich, ograniczając ryzyko wystąpienia urazów.

Zapobieganie chorobom i urazom

Szybkie reagowanie na objawy chorobowe u zwierząt oraz stała współpraca z lekarzem weterynarii zmniejszają ryzyko przenoszenia chorób odzwierzęcych na ludzi. Wczesne wykrycie choroby pozwala ograniczyć jej rozprzestrzenianie się, co chroni zarówno osoby obsługujące, jak i pozostałe zwierzęta w gospodarstwie. Stosowanie zasad bioasekuracji, takich jak dezynfekcja obuwia, kontrola dostępu osób trzecich czy regularne badania zdrowotne inwentarza, ogranicza kontakt pracowników z patogenami. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko infekcji, zatruć, alergii oraz chorób przewlekłych.

Obecność apteczek pierwszej pomocy oraz sprawnego sprzętu ochronnego zwiększa poziom bezpieczeństwa w sytuacjach nagłych, takich jak skaleczenia, ugryzienia czy urazy mechaniczne. Umożliwia to szybką reakcję, co może zapobiec poważniejszym konsekwencjom zdrowotnym.

Efektem przestrzegania tych zasad jest podniesienie standardu bezpieczeństwa pracy, ograniczenie absencji chorobowej, poprawa komfortu osób obsługujących inwentarz
oraz utrzymanie odpowiedniej efektywności i organizacji pracy w gospodarstwie rolnym.

Jadwiga Jadwińska
Starszy specjalista
PT KRUS w Jeleniej Górze